Gazze'de Ekim 2025'te ABD arabuluculuğuyla yürürlüğe giren ateşkesin üzerinden bir yıl geçti. BM, Dünya Bankası ve AB'nin ortak değerlendirmesi, önümüzdeki on yıl için 71,4 milyar dolarlık bir yeniden inşa ihtiyacı öngörüyor. Trump'ın 20 maddelik planı kapsamında kurulan ve yüksek temsilciliğini Nikolay Mladenov'un yürüttüğü Barış Kurulu'nun ilk altı ay için önerdiği 2,45 milyar dolarlık plan ise henüz hayata geçmedi.
Sahada durum
Kaynaklara göre İsrail, Gazze'nin yaklaşık yüzde 60'ını fiilen kontrol ediyor. Hamas silah bırakmadı. Planlanan uluslararası güç ve yeni yönetim bölgeye girmedi. Gazzelilerin büyük çoğunluğu hâlâ çadırlarda ya da enkaz arasında yaşıyor.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, 22 Eylül'de BM Genel Kurulu'nda yaptığı konuşmada "Gazze'nin yeniden inşasına hemen başlamalıyız" diyerek dünya liderlerini İsrail üzerinde daha fazla baskı kurmaya çağırmıştı.
Türkiye açısından
Türkiye, Gazze'de uzun süredir insani yardım kuruluşları aracılığıyla varlık gösteriyor. Erdoğan'ın çağrısı, Ankara'nın yeniden inşa sürecinde daha büyük bir rol talep ettiğine işaret ediyor. Bu talep, Türkiye-İsrail ilişkilerinin yeniden şekillenmesiyle de iç içe.
Uluslarötesi değerlendirmesi
Plan var, rakam var, uygulama yok. Gecikmenin sorumlusu konusunda taraflar birbirini suçluyor. Mladenov, Hamas'ın silahsızlanmasına ve İsrail'in operasyonlarını geri çekmesine işaret ediyor. Bu, kesinleşmiş bir "kim haklı" hükmü değil, izlenmesi gereken bir sorumluluk tartışması.
